Kredyty hipoteczne w Polsce stają się tematem coraz poważniejszych dyskusji wśród szefów wiodących instytucji finansowych.
Podczas Forum Bankowego w Warszawie prezesi PKO Banku Polskiego, Banku Pekao, Santander Bank Polska, BNP Paribas i Alior Banku wskazywali na rosnące ryzyka związane z tym segmentem rynku, a także na potrzebę ujednolicenia narzędzi prawnych i edukacyjnych dla klientów.
Stała stopa jako „bezpieczna przystań”
Szymon Midera, prezes PKO Banku Polskiego, podkreślił, że decyzje kredytobiorców najczęściej sprowadzają się do wyboru najniższej miesięcznej raty, często kosztem zrozumienia ryzyka związanego ze zmiennym oprocentowaniem. Jego zdaniem skuteczną odpowiedzią na ten problem byłoby promowanie stałej stopy procentowej – nie tylko w nowych ofertach, ale przede wszystkim w pierwszym kredycie dla młodych ludzi.
Midera apelował do regulatora o wsparcie w wydłużeniu okresu stałej stopy z obecnych 5 do 8–10 lat oraz w ustanowieniu obowiązku stosowania jej w kredytach dla młodych klientów. – To pozwoli ustabilizować relacje prawne z klientami i ograniczyć ryzyko wynikające z braku świadomości finansowej – tłumaczył prezes PKO BP.
Jednolity wzór umowy – krok ku bezpieczeństwu
Prezes Midera wskazał również na znaczenie modelowej umowy kredytowej. Choć nie jest to rozwiązanie doskonałe, może znacząco ograniczyć ryzyka regulacyjne i prawne. PKO BP deklaruje chęć wdrożenia takiej umowy, powstałej przy współpracy z Rzecznikiem Finansowym i środowiskiem konsumenckim, napisanej prostym i przejrzystym językiem.
Podobnego zdania był Piotr Żabski, prezes Alior Banku, który określił jednolity wzór jako „lekarstwo na poważną chorobę systemu”. – Obecny system pozwala kwestionować wcześniejsze ustalenia prawne, co w praktyce rodzi ryzyko nieprzewidywalnych roszczeń – wyjaśniał.
Przemysław Gdański, prezes BNP Paribas, podkreślił, że warto, aby największe banki wspólnie promowały standardową umowę, minimalizując ryzyka prawne przy długoterminowych zobowiązaniach. Jednocześnie zaznaczył, że różnorodność stałego i zmiennego oprocentowania jest również zjawiskiem obserwowanym w Europie Południowej, m.in. w Hiszpanii i Portugalii.
Polska infrastruktura hipoteczna wymaga wzmocnienia
Cezary Stypułkowski, prezes Banku Pekao, stwierdził wprost: „w Polsce póki co nie ma warunków do udzielania kredytów hipotecznych”. Jego zdaniem brakuje stabilnej infrastruktury prawnej, promowania hipotecznych listów zastawnych oraz jednolitego systemu oprocentowania. Przypomniał też o fundacji z lat 2006–2007, która przygotowywała informatory dla kredytobiorców, ale ich oddziaływanie było ograniczone ze względu na niskie czytelnictwo.
Ryzyko regulacyjne większe niż cyberzagrożenia
Prezes Santander Bank Polska Michał Gajewski zwrócił uwagę, że największe wyzwania dla banków w Polsce związane są z otoczeniem regulacyjnym. – Ryzyka regulacyjne przewyższają te rynkowe, kredytowe, cyberbezpieczeństwa czy geopolityczne – ocenił. W jego opinii regulator wraz z rządem powinien aktywnie współpracować z sektorem bankowym, by ograniczyć te nieprzewidziane zagrożenia.
Wspólny mianownik wszystkich wypowiedzi jest jasny: polski rynek kredytów hipotecznych wymaga zarówno edukacji klientów, jak i stabilizacji regulacyjnej. Jednolity wzór umowy oraz promowanie stałej stopy procentowej mogą stać się pierwszym krokiem ku większej przewidywalności i bezpieczeństwu zarówno dla kredytobiorców, jak i banków
