Rok 2022 zapisał się w historii polskiego rynku kredytów hipotecznych jako rekordowy pod względem skali nadpłat zobowiązań. Gwałtowne podwyżki stóp procentowych skłoniły wielu kredytobiorców do przyspieszenia spłat swoich kredytów, aby zminimalizować wpływ rosnących rat na domowe budżety. Najnowsze dane Biura Informacji Kredytowej (BIK) sugerują, że rok 2024 może zająć drugie miejsce pod tym względem, potwierdzając utrzymujący się trend szybszych spłat hipotek.
Choć wzrosty w porównaniu z drugim kwartałem są symboliczne, eksperci podkreślają, że nie ma powodów do narzekania, a rynek utrzymuje się na stabilnym poziomie.
Minimalne wzrosty, ale pozytywny trend
W trzecim kwartale 2024 roku banki udzieliły łącznie 45,8 tysiąca kredytów mieszkaniowych o łącznej wartości 19,3 miliarda złotych. W porównaniu z poprzednim kwartałem oznacza to niewielki wzrost o 1,02% w liczbie kredytów oraz o 1,03% w ich wartości. Choć liczby te nie są imponujące, eksperci zwracają uwagę, że utrzymanie pozytywnego trendu jest dobrym sygnałem dla rynku.
Porównując te dane z analogicznym okresem roku poprzedniego, widać wyraźne wzrosty. Liczba udzielonych kredytów wzrosła o 12,6%, a ich wartość o 21,9%. Warto przypomnieć, że w trzecim kwartale 2023 roku program “Bezpieczny kredyt 2 procent” dopiero zaczynał nabierać tempa, co wpływało na wyniki tamtego okresu.
Dominacja kredytów o stałej stopie procentowej
Wśród nowo zawieranych umów kredytowych nadal dominują kredyty z okresowo stałym oprocentowaniem. W trzecim kwartale ich udział wzrósł do 77,4% w liczbie umów oraz 75% w wartości udzielonych kredytów. Jest to nieco więcej niż w poprzednim kwartale, kiedy to kredyty o stałej stopie stanowiły 69,8% nowych umów.
Tak wysoki udział kredytów o stałym oprocentowaniu świadczy o tym, że klienci cenią sobie przewidywalność rat i chcą zabezpieczyć się przed ewentualnymi wahaniami stóp procentowych w przyszłości.
Stabilizacja średniej wartości kredytu
Po długim okresie wzrostu średniej kwoty udzielanego kredytu, w trzecim kwartale 2024 roku wskaźnik ten nieznacznie się obniżył. Średnia wartość kredytu mieszkaniowego wyniosła 421,6 tysiąca złotych, podczas gdy w poprzednim kwartale było to 423,4 tysiąca złotych. Choć spadek jest symboliczny, może to wskazywać na stabilizację cen na rynku nieruchomości lub zmianę preferencji klientów w kierunku tańszych nieruchomości.
Zmiany w strukturze wkładu własnego
Analiza struktury udzielanych kredytów pod względem wkładu własnego pokazuje niewielkie przesunięcia. Udział kredytów z wskaźnikiem LTV (loan-to-value) powyżej 80% wzrósł o 2,05 punktu procentowego w porównaniu z poprzednim kwartałem. Jednocześnie spadł udział kredytów z LTV w przedziale 50-80% o 2,22 punktu procentowego. Może to sugerować, że coraz więcej klientów decyduje się na wyższe finansowanie w stosunku do wartości nieruchomości, być może korzystając z atrakcyjnych ofert banków lub programów wspierających zakup pierwszego mieszkania.
Prognozy na koniec roku
Eksperci z AMRON-SARFiN przewidują, że do końca 2024 roku liczba udzielonych kredytów mieszkaniowych osiągnie poziom około 200 tysięcy. Wartość udzielonego finansowania może natomiast przekroczyć 84 miliardy złotych. Istnieje nawet szansa na pobicie rekordu z 2021 roku, kiedy to wartość udzielonych kredytów wyniosła 85,8 miliarda złotych.
Jacek Furga, Przewodniczący Komitetu Finansowania Nieruchomości Związku Banków Polskich, zauważa, że obecne warunki sprzyjają podejmowaniu decyzji o zaciąganiu kredytów mieszkaniowych. “Malejąca inflacja, nieznacznie obniżające się oprocentowanie nowych kredytów oraz złagodzenie kryteriów zdolności kredytowej przez część banków zachęcają do zakupu nieruchomości. Dodatkowo stabilizujące się ceny mieszkań i bogatsza oferta na rynku również wpływają na decyzje klientów” – podkreśla Furga.
Czynniki wpływające na rynek
Do pozytywnych czynników wpływających na rynek kredytów hipotecznych należą:
•Malejąca inflacja: Odwrócenie trendu wzrostowego inflacji pozytywnie wpływa na nastroje konsumentów i ich zdolność kredytową.
•Spadek oprocentowania: Średnie oprocentowanie nowych kredytów mieszkaniowych nieznacznie maleje, co czyni je bardziej atrakcyjnymi dla potencjalnych kredytobiorców.
•Złagodzenie kryteriów kredytowych: Niektóre banki łagodzą kryteria udzielania kredytów, co zwiększa dostępność finansowania dla gospodarstw domowych.
•Stabilizacja cen nieruchomości: Stabilne ceny mieszkań oraz większa oferta na rynku zachęcają do podjęcia decyzji o zakupie.
Perspektywy
Utrzymująca się stabilizacja na rynku kredytów hipotecznych oraz sprzyjające warunki ekonomiczne mogą przyczynić się do dalszego wzrostu akcji kredytowej w kolejnych kwartałach. Eksperci są ostrożnie optymistyczni, podkreślając jednak, że kluczowe będą dalsze decyzje dotyczące polityki monetarnej oraz sytuacja na rynku pracy.
Podsumowanie
Choć wzrosty w trzecim kwartale 2024 roku są niewielkie, rynek kredytów hipotecznych utrzymuje pozytywny trend. W porównaniu z ubiegłym rokiem sytuacja wygląda korzystniej, a eksperci są umiarkowanie optymistyczni co do wyników na koniec roku. Brak gwałtownych zmian i stabilizacja kluczowych wskaźników mogą świadczyć o dojrzewaniu rynku i jego odporności na wahania.
Źródło: Raport AMRON-SARFiN, III kwartał 2024
