Decyzja Rady Polityki Pieniężnej o obniżeniu stóp procentowych do poziomu 4,75 proc. wpisuje się w szerszy trend łagodzenia polityki monetarnej w Polsce.
To już trzecie cięcie kosztu pieniądza w tym roku, a jego skutki odczuwają nie tylko gospodarstwa domowe spłacające kredyty hipoteczne, lecz także osoby planujące zaciągnięcie nowego finansowania.
WIBOR wyprzedza ruchy RPP
Rynek finansowy z dużym wyprzedzeniem dyskontuje oczekiwane decyzje banku centralnego. Jeszcze w kwietniu br. WIBOR 3M sięgał 5,9 proc., dziś spadł w okolice 4,8 proc. – niemal dokładnie tyle, ile wynosi aktualna stopa referencyjna. Co istotne, wskaźniki terminowe, takie jak WIBOR 6M, znalazły się poniżej stopy NBP, sygnalizując, że inwestorzy zakładają kolejne cięcia w nadchodzących miesiącach.
Dla kredytobiorców oznacza to, że część ulgi została już zaksięgowana w harmonogramach spłat, a aktualizacje oprocentowania – zależnie od wskaźnika bazowego (1M, 3M lub 6M) – rozkładają w czasie korzyści płynące z obniżek.
Efekt dla kredytów hipotecznych
Na przykładzie przeciętnego kredytu hipotecznego na 25 lat i kwotę 450 tys. zł (z marżą 2 pp.) dobrze widać mechanikę zmian. Obecna rata wynosi 3126 zł. Po wrześniowym ruchu RPP spadnie do około 3055 zł. Jeśli w 2025 r. nastąpią dalsze cięcia stóp o 0,5 pp., rata zejdzie poniżej 3 tys. zł.
W szerszej perspektywie kontrast jest uderzający: w 2021 r. rata analogicznego kredytu wynosiła 2100 zł, natomiast w szczycie cyklu podwyżek jesienią 2022 r. – aż 4400 zł. Obecnie kredytobiorcy znajdują się dokładnie w połowie tej skali, a perspektywy są sprzyjające.
Scenariusze dalszych obniżek
Scenariusz 1 (–0,25 pp.): rata kredytu 500 tys. zł spada z 3474 do 3395 zł.
Scenariusz 2 (–0,5 pp.): 3317 zł.
Scenariusz 3 (–0,75 pp.): 3240 zł.
Scenariusz 4 (–1 pp.): 3164 zł.
Przy kredycie na 1 mln zł różnica pomiędzy stanem obecnym a najbardziej optymistycznym wariantem wynosi ponad 600 zł miesięcznie, co w ujęciu rocznym daje oszczędność blisko 7500 zł.
Wzrost zdolności kredytowej
Obniżki stóp procentowych oznaczają również poprawę dostępności finansowania. Banki, szacując zdolność kredytową, przyjmują określony poziom maksymalnego obciążenia dochodu miesięczną ratą (najczęściej ok. 40 proc.).
Przykładowo, aby otrzymać kredyt w wysokości 500 tys. zł, przy obecnym oprocentowaniu wymagany dochód netto wynosi 8,6 tys. zł miesięcznie. Dalsze cięcie stóp o 0,5 pp. obniży ten próg do ok. 8,2 tys. zł. To oznacza, że więcej gospodarstw domowych znajdzie się w zasięgu kredytów hipotecznych, a banki będą mogły zwiększyć wolumen akcji kredytowej.
Kredyty konsumpcyjne – ograniczony, ale realny efekt
Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku kredytów konsumpcyjnych. Ich koszt regulowany jest przez dwa limity: maksymalne oprocentowanie oraz koszty pozaodsetkowe. Pierwszy z nich zależy od stopy referencyjnej NBP. Wrześniowa decyzja sprowadziła go z 17 proc. do 16,5 proc. w skali roku.
Dla klientów korzystających z kart kredytowych czy limitów w rachunku przełoży się to na realne, choć niewielkie oszczędności. W przypadku pożyczek pozabankowych zmiana będzie prawie niezauważalna – dominują tam bowiem opłaty i prowizje, a nie odsetki.
Perspektywy gospodarcze i rynek nieruchomości
Kierunek polityki pieniężnej w kolejnych miesiącach uzależniony będzie od danych makroekonomicznych, w szczególności od dynamiki inflacji i kondycji konsumpcji wewnętrznej. Jeżeli trend dezinflacyjny utrzyma się, możliwe są dalsze cięcia stóp jeszcze przed końcem roku.
Na rynku nieruchomości oznaczałoby to zwiększenie popytu zarówno ze strony klientów indywidualnych, jak i inwestorów. Niższe raty i wyższa zdolność kredytowa mogą przyspieszyć decyzje zakupowe, co z kolei wywoła presję na utrzymanie cen mieszkań na obecnym poziomie lub ograniczy skalę ewentualnych spadków.
Podsumowanie
Polska gospodarka wchodzi w nową fazę cyklu kredytowego. Kredytobiorcy już dziś odczuwają pierwsze skutki łagodzenia polityki monetarnej, a perspektywa dalszych obniżek stóp procentowych daje nadzieję na kolejne oszczędności w domowych budżetach. Zwiększona zdolność kredytowa otwiera drogę do finansowania większej liczbie gospodarstw, a sektor bankowy może spodziewać się wzrostu akcji kredytowej.
Wszystko wskazuje na to, że najbliższe miesiące będą dla rynku mieszkaniowego i kredytowego czasem rosnącej aktywności – pytanie tylko, jak długo potrwa ten korzystny dla klientów trend.
