Minął miesiąc od wprowadzenia nowej edycji wakacji kredytowych, a już pojawiają się pierwsze sygnały o nadużyciach. Związek Banków Polskich (ZBP) alarmuje, że wielu kredytobiorców ignoruje wymogi ustawy, a w skrajnych przypadkach banki będą zgłaszać naruszenia do organów ścigania.
Nowa edycja wakacji kredytowych
W połowie maja weszła w życie ustawa wprowadzająca nową edycję wakacji kredytowych. W przeciwieństwie do programu z lat 2022-2023, obecna edycja pozwala na odroczenie spłaty czterech rat kredytu, ale wprowadza dodatkowe warunki, które muszą być spełnione przez kredytobiorców. Kluczowym wymogiem jest, aby relacja raty kredytu do dochodu przekraczała 30%.
Problemy z wnioskami
Prezes Związku Banków Polskich, Tadeusz Białek, podczas konferencji prasowej 25 czerwca poinformował o problemach, jakie banki napotykają w pierwszych tygodniach działania nowego programu. „Wielu klientów składa oświadczenia o uruchomieniu wakacji kredytowych niezgodnie z rzeczywistością, nie spełniając wymogu wskaźnika 30% rata do dochodu” – stwierdził Białek.
Banki mają prawo weryfikować składane oświadczenia i żądać dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację finansową klienta. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta (UOKiK) potwierdził, że banki mogą cofnąć skutki złożonego oświadczenia, jeśli okaże się, że było ono nieprawdziwe.
Wnioski „na siłę” i na kilka kredytów
Ustawa wyraźnie ogranicza możliwość skorzystania z wakacji kredytowych do osób szczególnie obciążonych spłatą kredytu hipotecznego. Kredytobiorcy składają pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia, że ich rata kredytowa przekracza 30% dochodu. Mimo to, część klientów próbuje składać wnioski bez spełnienia tych warunków.
„Gdy bank dowiaduje się, że oświadczenie zostało złożone niezgodnie z prawdą, infolinia kontaktuje się z klientem. Część klientów cofa oświadczenia po rozmowie z bankiem. Są jednak klienci, którzy ‘na siłę’ próbują te oświadczenia składać. W takich przypadkach banki będą składać zawiadomienia do prokuratury” – podkreśla Białek.
Ponadto, ustawa dotyczy wyłącznie jednego kredytu mieszkaniowego hipotecznego na cele mieszkaniowe. Mimo to, zdarzają się przypadki, gdy klienci próbują składać wnioski o wakacje kredytowe na kilka kredytów, w tym na cele inwestycyjne. Banki, posiadając informacje z Biura Informacji Kredytowej, są w stanie wykryć takie nadużycia.
Działania banków
Związek Banków Polskich wkrótce przedstawi pierwsze zbiorcze dane dotyczące liczby złożonych wniosków o wakacje kredytowe. W poprzedniej edycji programu, uprawnionych było około 3,4 miliona kredytobiorców, z czego z odroczenia rat skorzystało około 2 miliony osób.
Banki są zdecydowane walczyć z nadużyciami i przestrzegają, że w przypadkach oczywistych naruszeń będą składać zawiadomienia do prokuratury. Taka postawa ma na celu ochronę uczciwych kredytobiorców i zapewnienie, że pomoc trafia do tych, którzy jej rzeczywiście potrzebują.
