Po miesiącach utrzymywania się inflacji na poziomie około 5%, Główny Urząd Statystyczny (GUS) potwierdził, że w marcu 2025 roku wskaźnik inflacji konsumenckiej (CPI) wyniósł 4,9% w ujęciu rocznym.
Choć to wciąż wysoki poziom, analitycy podkreślają, że jest to początek wyraźnego trendu dezinflacyjnego, który może zdominować resztę roku. Wpływ na to mają zarówno czynniki krajowe, jak i globalne.
Inflacja bazowa spada – to dobry znak
Największym zaskoczeniem marcowego odczytu okazała się inflacja bazowa – czyli liczona bez cen energii i żywności – która według szacunków obniżyła się do poziomu około 3,5% r/r. To pierwszy raz od połowy 2021 roku, kiedy znalazła się ona w granicach celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego (2,5% ± 1 pkt proc.). Eksperci zauważają, że to sygnał stabilizowania się gospodarki, a także dowód na skuteczność wcześniejszych działań antyinflacyjnych.
Warto dodać, że znaczna podwyżka akcyzy na wyroby tytoniowe została przez rynek „wchłonięta” w sposób nietypowy – zamiast jednorazowego skoku cen w marcu (gdy zmiana weszła w życie), ceny rosły stopniowo przez cały pierwszy kwartał. W efekcie ceny tytoniu wzrosły od początku roku o niemal 7%, ale nie zaburzyły marcowego odczytu inflacji.
Paliwa i surowce ciągną inflację w dół
Niższe ceny paliw również pomogły zmniejszyć presję inflacyjną. W marcu ceny paliw spadły średnio o 2% względem lutego. To efekt osłabienia globalnego popytu i obaw o spowolnienie gospodarcze, między innymi w związku z nasilającym się konfliktem handlowym USA z innymi krajami. Równolegle spadają ceny surowców, w tym ropy naftowej – co daje nadzieję na dalsze obniżki cen na stacjach benzynowych w kolejnych tygodniach.
Żywność wciąż problematyczna
Choć wiele grup towarów tanieje, ceny żywności nadal rosną. W marcu podrożały o 0,2%, a szczególnie niepokojący jest wzrost cen jaj – w ostatnich pięciu miesiącach aż o 12%. Analitycy tłumaczą to problemami strukturalnymi w produkcji: mniejszą liczbą piskląt, ograniczoną liczbą niosek i konsekwencjami ptasiej grypy. To zła wiadomość dla konsumentów – zwłaszcza przed świętami wielkanocnymi.
Nieco lepsze informacje płyną z rynku cukru, którego cena w ciągu roku spadła o prawie 35%. Niemniej jednak eksperci ostrzegają, że trudne warunki pogodowe, w tym susze, mogą wpłynąć negatywnie na tegoroczne zbiory i spowodować utrzymanie się podwyższonej dynamiki cen żywności przez resztę roku.
Inflacyjny „płaskowyż” za nami
Od września 2024 roku inflacja CPI utrzymywała się na dość stabilnym poziomie, tworząc tzw. „płaskowyż inflacyjny”. Teraz jednak – jak prognozują analitycy – następuje przełom. W kwietniu inflacja ma spaść poniżej 4,5% r/r, a w drugiej połowie roku – za sprawą tzw. efektu bazy – może sięgnąć nawet poziomu 3,0%, a pod koniec roku jeszcze niższego.
Taka dynamika została już zauważona przez decydentów z Rady Polityki Pieniężnej. Według prognoz rynkowych, możliwe są dwie kolejne obniżki stóp procentowych – po 50 punktów bazowych każda – już w maju i czerwcu. To istotna zmiana dla kredytobiorców i całej gospodarki.
Co dalej?
Jeśli trend dezinflacyjny się utrzyma, a globalna koniunktura nie ulegnie pogorszeniu, końcówka 2025 roku może przynieść Polsce inflację na poziomie nie tylko stabilnym, ale nawet niższym od celu NBP. To scenariusz, który jeszcze niedawno wydawał się mało realny.
Na razie jednak konsumenci i przedsiębiorcy powinni pozostać ostrożni. Choć inflacja spada, niektóre segmenty rynku – jak żywność – wciąż są podatne na szoki cenowe. Przyszłość zależy zarówno od polityki wewnętrznej, jak i globalnych napięć gospodarczych.
Jedno jest pewne – po długim okresie drożyzny, powoli wchodzimy w fazę realnego hamowania cen.
