W Polsce od lat brakuje spójnej, długofalowej polityki mieszkaniowej – alarmują eksperci. W rozmowie z Agnieszką Wachnicką, wiceprezeską Związku Banków Polskich, przeprowadzonej podczas Europejskiego Kongresu Finansowego 2025, wybrzmiało jasne przesłanie: rynek mieszkaniowy potrzebuje rozważnych, systemowych rozwiązań – nie doraźnych programów.
Koniec z krótkoterminowymi programami
Jak podkreśla Wachnicka, skuteczna polityka mieszkaniowa powinna uwzględniać zarówno potrzeby osób wynajmujących, jak i tych, którzy chcą nabyć mieszkanie na własność. Jej zdaniem „wsparcie nabywców nie może jednak destabilizować rynku”. Przykładem takiego zaburzenia był rządowy program „Bezpieczny Kredyt 2%”, który spowodował gwałtowny wzrost liczby wniosków kredytowych (ponad 100 tys. w ciągu pół roku) i windowanie cen nieruchomości.
Dlatego – jak zaznacza Wachnicka – nowa polityka mieszkaniowa powinna być ponadkadencyjna, oderwana od rytmu wyborczego i zmieniających się ekip rządzących.
Oszczędzanie zamiast dopłat?
W odpowiedzi na pytanie, co zamiast dopłat do kredytów, Wachnicka wskazuje na potrzebę promowania systemów oszczędzania na cele mieszkaniowe. W Europie Zachodniej takie mechanizmy funkcjonują z powodzeniem. W Polsce natomiast „konto mieszkaniowe” nie cieszy się dużą popularnością, głównie przez brak powiązania z ofertą kredytową.
Według Wachnickiej, banki mogłyby zaoferować klientom, którzy przez określony czas systematycznie oszczędzają, preferencyjne kredyty mieszkaniowe. To podejście nie tylko uczyłoby odpowiedzialności finansowej, ale także dawałoby stabilniejsze podstawy rynkowe.
REIT-y – nadzieja dla rynku najmu
Jednym z filarów nowoczesnej polityki mieszkaniowej powinno być – zdaniem ekspertki – wsparcie rynku najmu. Wachnicka wskazuje tu na potencjał REIT-ów, czyli funduszy inwestycyjnych w nieruchomości, które z powodzeniem funkcjonują w wielu krajach rozwiniętych. Pozwalają one nawet mniej zamożnym inwestorom czerpać korzyści z rynku nieruchomości bez konieczności posiadania dużego kapitału.
REIT-y mogłyby również przyczynić się do przekierowania oszczędności Polaków z lokat i kont bankowych na rynek kapitałowy, co zwiększyłoby jego stabilność i atrakcyjność.
Budownictwo społeczne z udziałem deweloperów i samorządów
Wachnicka zauważa, że warto inspirować się rozwiązaniami austriackimi, gdzie deweloperzy budują mieszkania na zlecenie miast. W Polsce taki model mógłby przyjąć formułę, w której 70% inwestycji trafia na wolny rynek, a 30% przekazywane jest samorządom na potrzeby budownictwa społecznego – w zamian za preferencje, np. dostęp do gminnych gruntów.
Ożywienie na rynku kredytowym
Choć w Polsce nadal nie ma całościowej strategii mieszkaniowej, rynek kredytów hipotecznych notuje wyraźne ożywienie. Tylko w kwietniu 2025 roku banki udzieliły prawie 19 tys. kredytów, a od początku roku – ponad 60 tys.
– Po okresie stagnacji, klienci przestali czekać na nowe programy wsparcia i ruszyli po mieszkania – mówi Wachnicka. Dodaje, że kluczową rolę odegrała tu obniżka stóp procentowych oraz szeroka oferta mieszkań od deweloperów. Jeśli obniżki stóp sięgną 1 pkt proc. do końca roku, to w 2026 r. przeciętna zdolność kredytowa może wzrosnąć nawet o 130 tys. zł – co przełoży się na możliwość zakupu większego lokum.
Potrzeba trwałej wizji
Z wypowiedzi Agnieszki Wachnickiej wyłania się jasny obraz: Polska potrzebuje nie populistycznych rozwiązań, ale trwałej, opartej na danych i dobrych praktykach polityki mieszkaniowej. Tylko takie podejście pozwoli zaspokoić potrzeby mieszkaniowe społeczeństwa bez ryzyka przegrzania rynku i kolejnych kryzysów.
Źródło: Robert Lidke, “Jakiej polityki mieszkaniowej potrzebuje Polska?”, BANK.pl, 12.06.2025
