Główny Urząd Statystyczny (GUS) potwierdził we wrześniu inflację konsumencką (CPI) na poziomie 4,9% rok do roku, zgodnie z wcześniejszymi szacunkami. To wyraźne przyspieszenie w porównaniu z sierpniem, kiedy inflacja wyniosła 4,3% r/r. W ujęciu miesięcznym ceny konsumpcyjne wzrosły o 0,1%.
Przyspieszenie inflacji we wrześniu nie wynika z obecnego nasilenia presji inflacyjnej, lecz jest efektem bardzo niskiej bazy odniesienia z ubiegłego roku. Warto przypomnieć, że we wrześniu 2022 roku wprowadzono jednocześnie bezpłatne leki dla młodych i seniorów oraz limity zużycia tańszej energii elektrycznej, co wpłynęło na obniżenie wskaźnika inflacji w tamtym okresie.
Ceny żywności nadal rosną
We wrześniu ceny żywności wzrosły o 0,2% miesiąc do miesiąca, co jest wyższym wynikiem niż sugerowałaby sezonowość. To efekt ograniczonej podaży krajowych zbiorów, szczególnie owoców. Ten czynnik może podtrzymywać wzrost cen żywności w kolejnych miesiącach.
Szczególnie zauważalny jest wzrost cen masła, które podrożało o 4,7% m/m w samym wrześniu i o 13,7% od początku roku. Wzrosły również ceny mleka (+0,7% m/m) i mąki (+0,6% m/m). Z kolei ceny cukru kontynuują wielomiesięczny spadek — od początku 2024 roku cena cukru spadła już o ponad 22%.
Paliwa tanieją, ale trend może się odwrócić
Ceny paliw kontynuowały spadkowy trend zapoczątkowany w drugim kwartale, obniżając się we wrześniu o kolejne 3,5%. Jednak potencjał do dalszych spadków jest ograniczony ze względu na wzrost napięć na Półwyspie Arabskim i związane z tym odbicie cen ropy na światowych rynkach. W październiku ceny detaliczne paliw mogą być zbliżone lub nawet wyższe niż we wrześniu.
Inflacja bazowa i rosnące koszty usług
Inflacja bazowa skoczyła we wrześniu do około 4,2% r/r, głównie z powodu efektu niskiej bazy. Jednak jej momentum zaczyna rosnąć. Zauważalne jest odbicie w górę bieżącego momentum inflacji usług — to reakcja na utrzymujące się wysokie koszty pracy przy solidnej dynamice realnych wynagrodzeń oraz rosnącą konsumpcję, szczególnie w sektorze usług.
To stanowi wyzwanie dla Rady Polityki Pieniężnej (RPP) w kontekście przyszłych decyzji dotyczących stóp procentowych. Rynek obstawia rozpoczęcie obniżek stóp procentowych na drugi kwartał 2025 roku, ale rosnąca inflacja usług może skomplikować te plany.
Stabilne ceny surowców i edukacja
Stabilne ceny surowców przemysłowych i energetycznych nie zwiększają obecnie presji inflacyjnej na ceny towarów, szczególnie tych wchodzących w skład inflacji bazowej. Tradycyjnie, we wrześniu zanotowano znaczący wzrost cen w kategorii “edukacja” — o 4,5% m/m.
Prognozy na przyszłość
Do końca 2024 roku inflacja konsumencka będzie utrzymywać się blisko poziomu 5% r/r. Na początku 2025 roku przewidywany jest dalszy skokowy wzrost inflacji, nawet do około 6% w pierwszym kwartale, m.in. ze względu na odmrażanie cen energii oraz ponownie niską bazę odniesienia.
Od drugiego półrocza przyszłego roku oczekuje się spadku inflacji w okolice 4–4,5%, głównie dzięki efektom bazy. Powrót do przedziału dopuszczalnych wahań od celu Narodowego Banku Polskiego (NBP) nie nastąpi jednak szybko — według prognoz będzie to możliwe nie wcześniej niż w 2026 roku.
Podsumowanie
Rosnące momentum inflacji usług stanowi istotne wyzwanie dla RPP i może wpłynąć na przesunięcie w czasie planowanych obniżek stóp procentowych. W obliczu utrzymujących się wysokich kosztów pracy i rosnącej konsumpcji w sektorze usług, konieczne będzie baczne monitorowanie sytuacji i dostosowywanie polityki monetarnej do dynamicznie zmieniających się warunków gospodarczych.
