Ostatnie zalecenie Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) wprowadza istotne zmiany w podejściu banków do kredytów o stałym oprocentowaniu, które mogą mieć zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje dla klientów. Obniżki stóp procentowych wywołały zmianę w ofertach kredytów refinansowych ze strony banków, aby spełnić nowe oczekiwania KNF.
Nadzór żąda od banków, aby nie tylko odrzucały wnioski klientów o zmianę oprocentowania kredytów ze stałego na zmiennego, ale również aby nie refinansowały kredytów stałoprocentowych na takie o oprocentowaniu opartym na WIBOR czy WIRON.
Taka polityka może sprawić, że kredyty o stałym oprocentowaniu, zaciągnięte niedawno przy wysokich stopach procentowych, stały się dla wielu osób pułapką. Z drugiej strony, działania KNF mogą w dłuższej perspektywie okazać się korzystne dla klientów, chroniąc ich przed gwałtownymi wahaniem stóp procentowych.
Polacy i stała stopa procentowa
Kredyty o stałym oprocentowaniu stały się szczególnie popularne wśród Polaków na wiosnę 2022 r., pomimo tego, że stopy procentowe były wtedy wysokie. Banki chętnie udzielały takie kredyty, dzięki łagodniejszym warunkom liczonych dla nich zdolności kredytowych. Nastąpiło to mimo zapowiedzi prezesa NBP o „płaskowyżu” oraz spadku inflacji.
Klienci, którzy niedawno zaciągnęli kredyty o stałym oprocentowaniu, mogą jednak teraz czuć się uwięzieni w swojej decyzji, zwłaszcza jeżeli stopy procentowe zaczną spadać. Wielu banków wprowadziło zakaz zmiany oprocentowania ze stałego na zmiennego w okresie obowiązywania stałego oprocentowania, a możliwość refinansowania kredytu w innym banku została niemal całkowicie zablokowana przez decyzje KNF.
Sytuacja na rynku i wpływ na klientów
Jednak obecne spadki stóp procentowych mogą wpłynąć na sytuację kredytobiorców. Dla osób spłacających kredyty o zmiennym oprocentowaniu, spadek stóp oznacza malejące raty. Tymczasem ci, którzy zdecydowali się na stałe oprocentowanie, nie doświadczą zmian na lepsze. Ich rata pozostanie na tym samym, często nie najniższym poziomie.
Ograniczenia i zalecenia KNF
Wcześniej możliwa była zmiana kredytu stałoprocentowego na zmiennoprocentowy przez refinansowanie w innym banku. Teraz KNF ogranicza tę możliwość. Jeżeli klient raz wybrał format kredytu o okresowo stałym oprocentowaniu, nie powinien mieć opcji powrotu do zmiennego oprocentowania.
Troska KNF o klienta, czy o banki?
Urzędnicy KNF tłumaczą, że ich oczekiwania wynikają z obaw, że jak tylko stopy procentowe zaczną spadać, klienci rzucą się do zmiany stóp procentowych na zmienne. Istnieje jednak drugie dno – polskie prawo ogranicza bankom możliwość karania klientów za przedpłaty. KNF nie chce, by nadmierna „ruchliwość” klientów stała się dla banków pułapką, zagrażając rentowności kredytów. Oficjalnie jednak, KNF kładzie nacisk na troskę o klienta i jego stabilność finansową.
Podsumowanie
Działania KNF mogą mieć mieszane konsekwencje dla kredytobiorców i banków. Z jednej strony, klient może poczuć się „uwięziony” w kredycie o stałym oprocentowaniu. Z drugiej strony, zalecenia KNF mają na celu ochronę stabilności finansowej zarówno kredytobiorców, jak i samych banków. Długoterminowy wpływ tych zmian na rynek kredytowy pozostaje jednak niejasny i może wymagać dalszej obserwacji i analizy.
